به گزارش شبکه علمی ثریا، مجید قدمی رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی در نشست خبری که امروز برگزار شد، با اشاره به روز جهانی معلولان اظهار داشت: بزرگداشت چنین روزی، بهانه‌ای است تا کشورها عملکرد خود را در ارتباط با افراد با نیازهای ویژه ارائه کنند.

وی ادامه داد: خوشبختانه در نظام جمهوری اسلامی ایران به این بخش از جامعه، توجه ویژه شده است و وجود سازمانی به نام آموزش و پرورش استثنایی در وزارت آموزش و پرورش نمونه‌ای از این توجه است.

قدمی با بیان اینکه ۷ گروه دانش‌آموز تحت پوشش آموزش و پرورش استثنایی است، گفت: این ۷ گروه شامل آسیب‌دیده شنوایی، آسیب‌دیده بینایی، آسیب‌دیده ذهنی، اختلالات عاطفی، اختلالات یادگیری، مشکلات جسمی ـ حرکتی و چند معلولیتی است.

وی تصریح کرد: آنجایی که معلولیت و اختلال باعث تفاوت فاحش در وضعیت فرد می‌شود، سازمان آموزش و پرورش استثنایی ورود کرده و تلاش برای آموزش و کمک دارد.

* تحصیل 137 هزار و 29 دانش‌آموز با نیازهای ویژه در مدارس استثنایی و عادی 

معاون وزیر آموزش و پرورش به تعداد دانش‌آموزان استثنایی کشور اشاره کرد و افزود: تعداد دانش‌آموزان استثنایی در مدارس عادی در سال گذشته 73 هزار نفر بود که امسال به 74 هزار و 175 نفر رسیده است.

وی افزود: تعداد دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در مدارس تلفیقی  در سال گذشته 55 هزار نفر بود که امسال به 62 هزار و 800 نغر رسیده است و به عبارت دیگر 137 هزار و 29 دانش‌آموز با نیازهای ویژه در مدارس استثنایی و عادی تحصیل می‌کنند.

* فعالیت ۲۳ هزار و ۵۷۴ نفر در آموزش و پرورش استثنایی

قدمی با اشاره به نیروی انسانی سازمان آموزش و پرورش استثنایی گفت: ۲۳ هزار و ۵۷۴ نفر در این سازمان فعالیت می‌کنند که شامل ۷۹۴۱ مرد و ۱۵ هزار و ۶۳۳ زن است.

وی با بیان اینکه ۱۶ هزار و ۵۰۰ معلم در دوره ابتدایی حضور دارند، تصریح کرد: از نظر مدرک تحصیلی هم ۱۵ هزار نفر دارای مدرک تحصیلی لیسانس و حدود ۴ هزار نفر دارای مدرک تحصیلی فوق لیسانس هستند.

* تحصیل ۲ هزار دانش‌آموز مبتلا به اختلالات اوتیسم در مدارس

رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور با بیان اینکه بیشترین تعداد دانش‌آموزان با نیازهای ویژه به گروه آسیب‌دیده ذهنی اختصاص دارد، اظهار داشت: ۵۵ هزار و ۱۹۴ نفر در این گروه حضور دارند.

وی افزود: گروه‌های چند معلولیتی و آسیب‌دیده شنوایی از نظر تعداد بعد از گروه آسیب‌دیده ذهنی قرار دارند اما از نظر کمترین تعداد، گروه آسیب‌دیده بینایی و اوتیسم قرار دارند.

قدمی ادامه داد: در حال حاضر نزدیک به ۲ هزار دانش‌آموز مبتلا به اختلالات اوتیسم در مدارس تحصیل می‌کنند.

وی به اهداف و محور فعالیت‌های این سازمان اشاره کرد و گفت: اعتقاد داریم که باید کودکان دارای نیازهای ویژه را به موقع شناسایی کنیم؛ البته ما در سازمان آموزش و پرورش استثنایی تلاش کردیم که سنجش را یکسال جلوتر ببریم اما بحث شناسایی دانش‌آموزان با نیازهای ویژه باید توسط وزارت بهداشت و درمان و بهزیستی به زمان تولد نزدیک‌تر شود.

* فعالیت مدارس «پذیرا» و «پشتیبان»

معاون وزیر آموزش و پرورش، محور بعدی فعالیت سازمان آموزش و پرورش استثنایی را فراگیرسازی عنوان کرد و افزود: در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که نگاه به معلولیت نسبت به گذشته فرق کرده است و عنوان می‌شود «معلولیت مشکل فرد نیست بلکه مشکل جامعه است». پس باید شرایط را برای حضور دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در مدارس فراهم کرد.

وی به فعالیت مدارس پذیرا اشاره کرد و بیان داشت: در هر منطقه، چند مدرسه عادی به عنوان مدارس «پذیرا» در نظر گرفته شدند و با یک مدرسه استثنایی به عنوان «پشتیبان» در ارتباط هستند که دانش‌آموزان در طرح فراگیر تحت پوشش این مدارس قرار می‌گیرند.

قدمی تصریح کرد: همچنین با هماهنگی که با سازمان نوسازی مدارس انجام شده است، در هر منطقه ۳ مدرسه برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه متناسب‌سازی می‌شود.

وی ادامه داد: فیلم‌هایی را تهیه کردیم که در اختیار معلمان مدارس عادی در طرح فراگیرسازی قرار می‌دهیم تا نحوه ارتباط‌گیری و آموزش به دانش‌آموزان با نیازهای ویژه را بیاموزند.

* افزایش بهره هوشی تا ۱۰ نمره با آموزش و تمرین

رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور درباره عدد هوش صحبت کرد و گفت: هوش افراد عادی ۱۰۰ است و هوش افراد آسیب‌دیده ذهنی ۵۰ تا ۷۰ است اما افرادی که دیرآموز هستند دارای هوش ۸۵ هستند.

وی اضافه کرد: تحقیقات نشان می‌دهد که معلم خوب، اولیای همراه و آموزش و تمرین موجب می‌شود که بهره هوشی بین ۵ تا ۱۰ نمره افزایش یابد و البته برعکس این موضوع هم باید اشاره کرد چرا که اگر در دبستان آموزش صحیح نباشد، اختلالات یادگیری ایجاد می‌شود.

معاون وزیر آموزش و پرورش تصریح کرد: ۶۵ هزار و ۸۰۰ دانش‌آموز دیرآموز در مدارس عادی درس می‌خوانند که این دانش‌آموزان دارای ۱۵ نمره بهره‌هوشی پایین‌تر از دانش‌آموزان عادی هستند.

* هزینه آموزش و پرورش ۱۳۰ هزار دانش‌آموز استثنایی ۷۵۰ میلیارد تومان است

قدمی، محور بعدی برنامه‌های سازمان آموزش و پرورش استثنایی را انطباق برنامه‌های آموزشی با مخاطبین عنوان کرد و گفت: شعار روز جهانی معلولان، «حرکت به سوی جامعه پایدار و انعطاف‌پذیر برای همه است» و ما در این سازمان کتاب‌های دانش‌آموزان استثنایی را خودمان آماده‌سازی می‌کنیم.

وی افزود: محتوای کتاب‌های درسی دانش‌آموزان جسمی ـ حرکتی، نابینا و ناشنوا با دانش‌آموزان عادی یکسان است اما متناسب‌سازی می‌شود مثلا کتب دانش‌آموزان نابینا به خط بریل است.

معاون وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه ۸ هزار دانش‌آموز چند معلولیتی در آموزش و پرورش استثنایی داریم، ادامه داد: کودکی که هم نابینا و هم آسیب‌دیده ذهنی است، خط بریل را یاد نمی‌گیرد و محتوای درسی این دانش‌آموز توسط سازمان هزینه می‌شود.

وی در خصوص اعتبار پیش‌بینی شده برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در کشور، گفت: هزینه آموزش و پرورش 130 هزار دانش‌آموز استثنایی، 750 میلیارد تومان است.

قدمی تصریح کرد: در بخش اعتبار سایر فصول در طول ۴ سال گذشته، اعتبار ما از ۲۴ میلیارد تومان به ۹۶ میلیارد تومان رسیده است که نگاه دقیق، عمیق و با بصیرت مسئولان را در بخش کودکان با نیازهای ویژه نشان می‌دهد.

وی با بیان اینکه کیفیت‌بخشی از دیگر محورهای فعالیت‌های آموزش و پرورش استثنایی است، اضافه کرد: ما خدماتی که در حال ارائه داریم با کیفیت مطلوب است و تلاش داریم کتاب‌های درسی به موقع و با کیفیت بالا به دست دانش‌آموزان برسد.

رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور به ارائه خدمات حمایتی برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه اشاره کرد و گفت: ما هزینه‌های درمانی، دارویی، دندانپزشکی و توانبخشی را به دانش‌آموزان ارائه می‌کنیم که ۵۵۰۰ پرونده بررسی شد و بالغ بر ۷ میلیارد تومان اختصاص یافت که امسال هم ۳ میلیارد تومان اختصاص یافته است.

وی با بیان اینکه معتقدم سنجش آمادگی تحصیلی نوآموزان بدو ورود به دبستان به صورت دقیق انجام می‌شود، افزود: در مرحله اول غربالگری انجام می‌شود واگر مشکوک به مشکل تشخیص داده شود، روی دانش‌آموز تست هوش با حضور متخصصان انجام می‌شود.

* اعتبار حل مشکل سنوات ارفاقی سال‌های ۸۸ تا ۹۱ رقمی حدود ۱۵۰ میلیارد تومان است

قدمی در پاسخ به پرسش خبرنگار فارس در خصوص مشکلات سنوات ارفاقی معلمان آموزش و پرورش استثنایی، گفت: یکی از مشکلات این بود که سازمان تأمین اجتماعی سنوات ارفاقی معلمان استثنایی را نمی‌پذیرفت که پس از پیگیری، این مشکل حل شد.

وی ادامه داد: مورد دوم معلمانی بودند که سنوات ارفاقی آنها از سال ۸۶ تا ۹۱ قطع شده بود که مشکل سال‌های ۸۶ تا ۸۸ حل شد اما برای مشکل سنوات ارفاقی سال‌های ۸۸ تا ۹۱ در کمیسیون اجتماعی هیأت دولت این موضوع بررسی و حل شد و اکنون در مرحله تأمین منابع است.

معاون وزیر آموزش و پرورش تصریح کرد: اعتبار مورد نیاز برای حل مشکل سنوات ارفاقی سال‌های ۸۸ تا ۹۱ رقمی حدود ۱۵۰ میلیارد تومان است. 

رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی درباره بازنشستگی معلمان این سازمان اظهار داشت: ما هر سال بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ نفر خروجی داریم و این در حالیست که ورودی دانشگاه فرهنگیان بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ نفر است. 

وی ادامه داد: ما از «نیروهای طرحی» در توانبخشی برای حل مشکل نیروی انسانی، جذب نیرو داریم که این افراد ۲ سال طرح خود را در بخش‌هایی مانند گفتار درمانگر و شنوایی‌سنج در مدارس آموزش و پرورش استثنایی به خصوص در مناطق محروم سپری می‌کنند و حقوق هم می‌گیرند.

قدمی با بیان اینکه این نیروها فقط ۲ سال کار می‌کنند و امکان ادامه تحصیل ندارند، ادامه داد: اگر این افراد بخواهند در آموزش و پرورش ادامه کار دهند باید آزمون استخدامی بدهند و نمره قبولی بگیرند.

* درخواست جهش تحصیلی برای ۹۵۹۱ دانش‌آموز در کشور

معاون وزیر آموزش و پرورش به جهش تحصیلی اشاره کرد و گفت: امسال ۹۵۹۱ نفر درخواست جهش تحصیلی داشتند.

وی افزود: درخواست جهش تحصیلی از پایه اول به سوم برای ۲۲۱۸ دانش‌آموز بود که ۱۲۲۳ نفر تأیید شدند؛ درخواست جهش تحصیلی از پایه دوم به چهارم برای ۵۰۶۶ دانش‌آموز بود که ۲۵۲۱ نفر تأیید شدند؛ درخواست جهش تحصیلی از پایه سوم به پنجم برای ۱۳۲۲ دانش‌آموز بود که ۶۳۰ نفر تأیید شدند و درخواست جهش تحصیلی از پایه چهارم به ششم برای ۹۸۵ دانش‌آموز بود که ۴۵۰ نفر تأیید شدند.

قدمی با بیان اینکه درخواست ۵۰ درصد متقاضیان تأیید شد، ادامه داد: سازمان آموزش و پرورش استثنایی تنها تست هوش را انجام می‌دهد و مابقی مراحل با آموزش و پرورش است.

وی تصریح کرد: یک مورد داشتیم که درخواست جهش تحصیلی در ۶ پایه وجود داشت که مجوز این جهش از شورای عالی آموزش و پرورش گرفته شد و جهش این دانش‌آموز از پایه اول دبستان به پایه اول متوسطه اول تأیید شد.

* سهمیه ۳ درصدی استخدام معلولان را همه دستگاه‌ها باید رعایت کنند

رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی در خصوص سهمیه ۳ درصدی معلولان در استخدام، اظهار داشت: سهمیه ۳ درصدی استخدام معلولان را باید همه دستگاه‌ها رعایت کنند. 

وی ادامه داد: آموزش و پرورش استثنایی تا حدی می‌تواند در این خصوص ورود کند و نمی‌توان همه این افراد را در مدارس استثنایی جذب کرد چرا که امکانش وجود ندارد؛ اکنون در یک مدرسه نابینایان، ۱۹ نفر از معلمان نابینا هستند اما در تمام مدارس نمی‌توان از افراد با نیازهای ویژه استفاده کرد. 

* شورای عالی معلولان تشکیل نمی‌شود

قدمی با بیان اینکه مهم‌ترین مشکل دانش‌آموزان فارغ‌التحصیل با نیازهای ویژه، اشتغال است، گفت: در حال حاضر خدماتی که برای معلولان ارائه می‌شود با مدیریت چند‌گانه است و باید یکپارچه شود. 

وی تصریح کرد: شورای عالی معلولان در قانون وجود دارد و باید این شورا تشکیل شود و ما در این زمینه خلأ قانونی داریم. باید قانون‌گذار اجبار کند و همه دستگاه‌ها جذب نیرو داشته باشند.

معاون وزیر آموزش و پرورش اظهار داشت: آمار‌ها نشان می‌دهد تا ۱۰ درصد جمعیت هر کشور شرایط خاص دارند و ۵ درصد دارای معلولیت شدید هستند.

* آیین‌نامه راه‌اندازی تعاونی‌های دانش‌آموزی تهیه شد

وی در پاسخ به پرسش خبرنگار فارس در خصوص طرح تعاونی‌های دانش‌آموزی، ادامه داد: برای راه‌اندازی این تعاونی‌ها با وزارت کار هماهنگ کردیم که بچه‌ها از شیفت دوم مدارس استفاده کنند و کارهای تولیدی ارائه دهند اما در این طرح، وقفه‌ای ایجاد شد.

قدمی افزود: آیین‌نامه جدیدی طراحی کردیم و به زودی در شورای سازمان به تصویب می‌رسد که در این طرح باید مواردی رعایت می‌شد که پیش‌بینی کردیم. 

* باید تست ژنتیک اجباری شود/گرایش به ازدواج‌های فامیلی بیشتر شده است

رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی به عواملی که منجر به وجود آمدن معلولیت می‌شود، اشاره کرد و گفت: این عوامل شامل قبل از تولد، حین تولد و بعد از تولد هستند.

وی اضافه کرد: آمارها نشان می‌دهد که گرایش به ازدواج‌های فامیلی بیشتر شده است و باید تست ژنتیک اجباری شود.

قدمی به مشکلات معلولیت حین تولد اشاره کرد و اظهار داشت: اگر در زمان تولد، پرستار توجه نکند، بچه دچار کمبود اکسیژن و معلولیت می‌شود.

وی افزود: در سال‌های بعد از تولد نیز مسائل بهداشتی، تغذیه و رعایت مسائل ایمنی مورد اهمیت است؛ هر چقدر تراز بهداشتی جامعه بالا برود، معلولیت کاهش می‌یابد.

* ابلاغ اعتبار برای طرح پدریار و مادریار در مدارس دارای معلول جسمی ـ حرکتی

معاون وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: با در نظر گرفتن ۷۵۰ میلیارد تومان برای دانش‌آموزان استثنایی، هزینه هر دانش‌آموز ۱۰ میلیون تومان است و این در حالیست که برای دانش‌آموزان عادی ۲.۵ میلیون تومان هزینه می‌‌شود و نشان می‌دهد برای دانش‌آموزان استثنایی، ۴ برابر دانش‌آموز عادی هزینه می‌شود.

وی در خصوص طرح مادریار و پدریار در مدارس دانش‌آموزان معلول جسمی ـ حرکتی، گفت: سال گذشته اعتباری تعیین کردیم و مبالغی توزیع شد و امسال هم اعتباری را ابلاغ کردیم.